Een wereld waarin de consument niet langer ‘eigenaar’ maar ’gebruiker’ van een product is. Materialen rechten krijgen en afval verleden tijd is. Volgens  Thomas Rau en Sabine Oberhuber geen utopie, maar een reëel toekomstbeeld. Het duo stond met Turn Too aan de wieg van het principe van betalen voor gebruik en niet voor het eigendom van een product. In hun boek ‘Material Matters’ schetsten de auteurs het model dat deze overgang mogelijk maakt. Ze werken in negen hoofdstukken vol aansprekende voorbeelden stapsgewijs toe naar een nieuw economisch model. Met onder meer de cases tonen Rau en Oberhuber aan dat een toekomstbestendige wereld weleens dichtbij zou kunnen liggen.

Producten als grondstoffendepot

Architect Thomas Rau richtte samen met econoom Sabine Oberhuber TurnToo op dat bekend staat om de baanbrekende innovaties. Voorbeelden zijn het Licht As A Service (Circular Lighting) model, ontwikkeld in samenwerking met Philips Lighting. Of wasmachines van Bosch waarbij de gebruiker betaalt voor prestaties en niet voor het in eigendom. Rau wordt de meest radicale bouwmeester van Nederland genoemd en ontwerpt gebouwen die energie produceren in plaats van gebruiken. Hij tekende bijvoorbeeld voor het hoofdkantoor van Energienetbeheerder Alliander, het eerste ‘circulaire’ gebouw van Europa. Turntoo beschouwt producten als een grondstoffendepot; grondstoffen gaan na gebruik terug naar de fabrikant. Daardoor blijven componenten en materialen beschikbaar voor toekomstige producten. Tegelijkertijd worden fabrikanten gestimuleerd om te kiezen voor betere ontwerp- en materiaalkeuzes. ‘De grondstoffen raken op. We moeten toe naar een wereld waarin je grondstoffen allemaal opnieuw gebruikt’, aldus Rau in een interview met HP/De Tijd.

Gebouw dat energie levert

Rau transformeerde het voormalige jarentachtig complex van Alliander in Duiven tot een gebouw dat energie oplevert. Voor de architect waren de oude gebouwen als een mijn waar hij materiaal uit kon delven. Die hij opnieuw kon gebruiken voor de herbouw van de tot op het casco gestripte gebouwen. Meer dan tachtig procent van de oude materialen kreeg een plek in het nieuwe gebouw. Zo werden de plafondplaten gedemonteerd, schoongemaakt en opnieuw gespoten. Dat was per vierkante meter ook nog eens vier euro goedkoper dan nieuwe plafondplaten. Al het sanitair werd na reiniging en reparatie teruggeplaatst. Ook de deuren werden opnieuw gebruikt en het afvalhout van de afvalverbranding in de buurt werd tot gevels verwerkt. Van de oude werkkleding van de Alliander-medewerkers werd  isolatiemateriaal gemaakt.  
nieuwe-kantoor-alliander-thomas-rau-turntoo-pieterbas-automatisering-upcyclingblog
>> Foto: Het interieur van het nieuwe Alliandergebouw.

Alle materialen in het nieuwe kantoor van Alliander zijn vastgelegd in een zogeheten ‘materialenpaspoort’. Ze kunnen daardoor worden hergebruikt als het gebouw niet meer nodig is. Rau spreekt van een fundamenteel andere benadering. ‘Als je duurzaam bouwt, dan ga je dingen een beetje optimaliseren, je plakt er een certificaat op en dan denk je dat je de wereld verandert’, aldus de architect tegen HP/De Tijd. ‘Maar als je circulair bouwt, gaat geen enkele grondstof verloren. Afval bestaat niet meer.’

Material Matters kost 19,95 euro en kan via deze link worden besteld.  Bekijk ook het interview met Thomas Rau in WNL op Zondag (vanaf 36 minuten).

Deze post werd eerder gepubliceerd op het PieterBas-blog.

LAAT EEN REACTIE ACHTER